Ratten in een rijtjeshuis zijn lastiger aan te pakken dan in een vrijstaande woning. U kunt uw eigen huis grondig controleren en toch geluiden blijven horen, omdat de dieren zich bewegen door ruimtes die u deelt met uw buren. De kruipruimte, de spouwmuur en de riolering stoppen niet bij de erfgrens. Daardoor kan de oorzaak van uw overlast twee of drie huizen verderop liggen. In dit artikel leest u hoe dat werkt, hoe u de bron opspoort en waarom samenwerken met de buren vaak de enige blijvende oplossing is.

Waarom ratten in een rijtjeshuis zich makkelijk verplaatsen

Een rij woningen is bouwkundig gezien één samenhangend geheel. Dat heeft voordelen voor isolatie en bouwkosten, maar ook voor ratten. De belangrijkste verbindingen zijn:

  • Doorlopende kruipruimtes. In veel oudere rijtjes is de kruipruimte niet per woning afgesloten, of zitten er openingen in de funderingsmuren tussen de woningen.
  • Spouwmuren. De holle ruimte tussen binnen- en buitenblad loopt soms door langs meerdere woningen en biedt een beschutte route omhoog naar de zolder.
  • Gezamenlijke riolering. De afvoeren van een rij woningen komen vaak samen in één hoofdriool. Een kapotte of ongebruikte aansluiting bij één woning kan toegang geven tot de hele rij.
  • Dakranden en zolders. Onder de dakpannen en langs de goot lopen soms open verbindingen tussen de zolders.

Een rat die bij de buren binnenkomt, kan daardoor ongezien onder of in uw woning uitkomen.

Signalen dat de bron buiten uw eigen woning ligt

Het is niet altijd duidelijk waar ratten vandaan komen. Deze aanwijzingen wijzen erop dat het probleem verder reikt dan uw eigen huis:

  1. U hoort geluiden in de scheidingsmuur of onder de vloer, maar vindt in uw eigen woning geen toegangsopening.
  2. U heeft uw buitengevel al gecontroleerd en afgedicht, en toch blijft de activiteit.
  3. De overlast verplaatst zich: de ene week in de keuken, de week erna op zolder.
  4. Buren in de rij hebben dezelfde klachten, of hebben recent verbouwd of een oude afvoer verwijderd.
  5. In een tuin in de rij staat een composthoop, een kippenhok of wordt veel vogelvoer gestrooid.

Twijfelt u of de sporen die u vindt van ratten zijn, lees dan eerst ons artikel over ratten in huis herkennen.

Stappenplan bij ratten in een rijtjeshuis

1. Breng uw eigen situatie in kaart

Begin bij uw eigen woning. Noteer waar en wanneer u geluiden hoort of sporen vindt, zoals keutels, knaagsporen of looppaden langs muren. Controleer de kruipruimte vanuit het luik, de meterkast, doorvoeren van leidingen en de onderkant van de buitendeuren. Zo'n overzicht helpt later bij het gesprek met de buren en bij een inspectie.

2. Praat met de buren

Dit is de stap die mensen het liefst overslaan, maar hij is bepalend. Vraag of de buren ook iets merken en of zij recente werkzaamheden hebben laten doen aan riolering, vloeren of gevel. Veel mensen schamen zich voor rattenoverlast, terwijl het in een rij woningen weinig zegt over de netheid van één huishouden. Een open gesprek zonder verwijten werkt het beste.

3. Zoek de toegangsroute, niet alleen de dieren

Ratten vangen zonder de ingang te vinden, lost het probleem tijdelijk op. Na verloop van tijd komen er nieuwe dieren via dezelfde route. Bij rijtjeswoningen zit die route vaak in de riolering of in een opening in de funderingsmuur tussen twee kruipruimtes. Dat vergt soms een camera-inspectie van het riool of een inspectie van meerdere kruipruimtes.

4. Pak het gezamenlijk aan

Als de bron bij een andere woning ligt, heeft het weinig zin om alleen uw eigen huis te behandelen. Een gezamenlijke aanpak voor twee of meer woningen tegelijk voorkomt dat ratten heen en weer blijven trekken. Bij een huurwoning is het verstandig de verhuurder of woningcorporatie direct in te lichten, omdat bouwkundige gebreken zoals een kapotte riolering doorgaans onder hun verantwoordelijkheid vallen.

5. Dicht af als er geen activiteit meer is

Pas als de ratten zijn bestreden, worden de openingen knaagvast afgesloten. Denk aan rioolkleppen die voorkomen dat ratten via de afvoer omhoog komen, metalen roosters voor ventilatieopeningen en het dichtzetten van openingen in de funderingsmuren. Dit is het werk van wering en preventie.

Wat u beter niet doet

In een rijtjeshuis zijn sommige doe-het-zelfoplossingen extra onverstandig:

  • Openingen dichtzetten terwijl er nog ratten binnen zijn. U sluit ze dan op in uw eigen woning of duwt ze richting de buren, waar het probleem gewoon doorgaat.
  • Zelf gif gebruiken. Rattengif is sinds 2023 verboden voor particulieren. Alleen gecertificeerde professionals mogen het toepassen, en dan alleen als onderdeel van een aanpak volgens IPM.
  • Lijmvallen plaatsen. Die veroorzaken langdurig dierenleed en zeggen niets over de herkomst van de dieren.
  • Vertrouwen op ultrasone verjagers. Er is geen betrouwbaar bewijs dat ze ratten structureel weghouden, en in een rij woningen verplaatsen dieren zich hooguit naar de buren.

Hoe een professional het aanpakt

Bij ratten in een rijtjeshuis kijkt een bestrijder verder dan uw voordeur. Een goede aanpak begint met een inspectie van de kruipruimte, de riolering en de gevel, en waar mogelijk van de aangrenzende woningen. Volgens de IPM-werkwijze worden eerst de oorzaak en de toegangsroutes aangepakt, daarna volgt gerichte bestrijding waar dat nodig is.

Via ratten- en muizenbestrijding behandelen we de aanwezige dieren, en we denken mee over een gezamenlijke aanpak met de buren als de bron verder in de rij ligt. Wilt u eerst weten waar u aan toe bent, vraag dan een inspectie en advies aan. De inspectie is gratis en u ontvangt vooraf een vaste prijs, ook als meerdere woningen tegelijk worden aangepakt.

Veelgestelde vragen

Wie is verantwoordelijk als de ratten via de buren binnenkomen?

Iedere eigenaar is verantwoordelijk voor de eigen woning, ook voor de riolering en de kruipruimte onder het eigen huis. Bij huurwoningen ligt bouwkundig onderhoud meestal bij de verhuurder. In de praktijk werkt het het beste als buren samen optrekken, omdat een aanpak bij één woning de rest van de rij niet beschermt.

Kan ik de kruipruimte tussen mij en de buren zelf afsluiten?

Dat kan, mits het met knaagvast materiaal gebeurt en er geen ratten meer onder uw woning zitten. Houd wel rekening met de ventilatie van de kruipruimte en met leidingen die door de muur lopen. Overleg ook met de buren, want een afgesloten opening kan de ratten naar hun kant dwingen.

Wat als mijn buren niet willen meewerken?

Leg eerst uit wat u ziet en waarom samenwerken in ieders belang is. Helpt dat niet, dan kunt u uw eigen woning zo goed mogelijk laten afschermen, zodat ratten vanuit de naastgelegen woning niet meer binnen kunnen. Bij een huurwoning kunt u de verhuurder vragen de situatie te laten beoordelen.