Muizen komen in de herfst en winter naar binnen omdat het buiten kouder wordt en er minder te eten is. Een woning biedt dan precies wat ze zoeken: warmte, voedsel en een droge plek voor een nest. Vooral de bosmuis, die de rest van het jaar buiten leeft, trekt in deze maanden vaker naar schuren, kruipruimtes en woningen.
Dat zegt weinig over hoe schoon uw huis is. Het betekent vooral dat er ergens een opening zit die een muis heeft gevonden. Hieronder leest u wat er buiten verandert, welke muizen het meestal zijn en wat u in het najaar het beste kunt doen.
Wat verandert er buiten in de herfst?
In de zomer hebben muizen buiten alles wat ze nodig hebben. Er zijn zaden, vruchten en insecten, en er is volop dekking in hoog gras en struiken. Rond september en oktober verandert dat beeld snel.
- De temperatuur daalt. Vooral de nachten worden koud en nat. Een klein dier als een muis verliest snel warmte en heeft een beschutte plek nodig.
- Het voedsel raakt op. Akkers worden geoogst, bermen gemaaid en veel planten zijn uitgebloeid. Wat overblijft, delen muizen met vogels en andere dieren.
- De dekking verdwijnt. Bladeren vallen, tuinen worden opgeruimd en het gras wordt korter. Muizen zijn dan beter zichtbaar voor uilen, roofvogels en katten.
- Het wordt eerder donker. Muizen zijn vooral in het donker actief. Langere nachten geven ze meer uren om een nieuwe plek te zoeken.
Een woning, schuur of garage is in die periode een logische keuze. Het is er droog, het waait er niet en er ligt vaak ergens iets eetbaars.
Welke muizen komen er naar binnen?
In Nederlandse woningen gaat het meestal om twee soorten.
De huismuis leeft van oudsher in en rond gebouwen. Hij kan het hele jaar binnen zitten en is minder afhankelijk van het seizoen. In de herfst valt hij toch meer op, omdat dieren die rond het huis leefden dan ook naar binnen schuiven.
De bosmuis leeft het grootste deel van het jaar buiten, in tuinen, parken en bosranden. U herkent hem aan zijn grote ogen, grote oren en een bruinere vacht met een lichte buik. In het najaar duikt de bosmuis opvallend vaak op in schuren, tuinhuisjes, kruipruimtes en op zolders. Woont u aan de rand van een dorp, naast een park of bij een akker, dan is de kans groter dat u deze soort over de vloer krijgt.
Veldmuizen worden vaak genoemd, maar die komen zelden in huis. Het onderscheid is nuttig, omdat het iets zegt over de herkomst. Een bosmuis komt meestal van buiten en wijst op een opening in de buitenschil. Een huismuis kan al langer in het pand aanwezig zijn.
Hoe komt een muis uw huis binnen?
Muizen zijn klein, lenig en goede klimmers. Een opening van ongeveer een halve centimeter is voor hen genoeg. Ze lopen het liefst langs muren en randen en komen zo vanzelf langs de zwakke plekken in een gevel.
Plekken waar ze in het najaar vaak binnenkomen:
- Doorvoeren van leidingen en kabels, bijvoorbeeld bij de meterkast of de cv-ketel.
- Kieren onder de deur van de schuur, de garage of de achterdeur.
- Open stootvoegen en beschadigde ventilatieroosters onderaan de gevel.
- De kruipruimte, via roosters of openingen bij de fundering.
- De dakrand en de aansluiting van een aanbouw of dakkapel.
Vanuit de kruipruimte of de spouwmuur kan een muis doorklimmen naar plekken waar u hem niet verwacht, zoals een verlaagd plafond of de ruimte achter de keukenkastjes.
Waarom blijven ze als ze eenmaal binnen zijn?
Een muis die binnen warmte en voedsel vindt, heeft weinig reden om weer te vertrekken. Binnen gaat de voortplanting bovendien gewoon door, ook midden in de winter. Waar in oktober een paar muizen binnenkomen, kunnen er in de loop van de winter flink meer rondlopen.
Voedsel vinden ze op plekken waar u niet snel aan denkt: kruimels onder de vaatwasser, een zak strooivoer voor de vogels, hondenbrokken in de bijkeuken of bloembollen in de schuur. Huismuizen halen veel vocht uit hun eten en hebben weinig drinkwater nodig. Daardoor redden ze zich ook in een opgeruimd huis prima.
Welke signalen ziet u in het najaar het eerst?
De eerste aanwijzingen zijn vaak klein. Let in oktober en november extra op:
- Kleine, donkere keutels van een paar millimeter in keukenkastjes, laden of langs plinten.
- Knaagsporen op verpakkingen van rijst, pasta, ontbijtgranen of dierenvoer.
- Geritsel of gekrabbel in het plafond, de muur of onder de vloer, vooral 's avonds en 's nachts.
- Snippers papier, isolatie of textiel op een plek waar dat niet hoort. Dat kan nestmateriaal zijn.
- Een muffe, scherpe geur in een afgesloten kast.
In ons artikel over signalen van ratten in huis leest u meer over het lezen van sporen. Veel daarvan geldt ook voor muizen, al zijn de sporen kleiner.
Wat kunt u in september en oktober doen?
De beste tijd om in actie te komen is vlak voordat het koud wordt. Wie in het vroege najaar zijn huis nakijkt, voorkomt veel gedoe in de winter.
Kijk eerst buiten. Loop de gevel langs, op ooghoogte en vlak bij de grond. Let op doorvoeren, kieren onder deuren en kapotte roosters. Sla de schuur en de garage niet over, want daar beginnen muizen vaak.
Haal weg wat ze aantrekt. Leg bladeren, snoeiafval en brandhout niet tegen de gevel. Bewaar vogelvoer, dierenvoer en graszaad in afgesloten bakken van metaal of hard kunststof.
Denk aan de voorraadkast. Zet droge voorraad in afsluitbare potten. Een muis knaagt zonder moeite door karton en dun plastic.
Sluit pas af als er niemand binnen zit. Hoort of ziet u al muizen, dicht dan niet alles af voordat de aanwezige dieren weg zijn. Anders zitten ze opgesloten en zoeken ze een nieuwe uitweg, soms dwars door een plafond of een kastwand.
Een uitgebreid stappenplan voor het afsluiten van uw woning vindt u in muizen in huis voorkomen.
Gaan de muizen in het voorjaar vanzelf weer weg?
Een deel van de bosmuizen trekt in het voorjaar weer naar buiten, als het warmer wordt en er buiten weer voedsel is. Daar kunt u alleen niet op bouwen. Huismuizen blijven vaak gewoon binnen. En zolang de opening open blijft, staat de deur het volgende najaar opnieuw open.
Afwachten heeft ook een prijs in de vorm van schade. In de tussentijd knagen muizen aan isolatie, kabels en verpakkingen, en laten ze keutels en urine achter. Hoe eerder u de oorzaak aanpakt, hoe minder er te herstellen en schoon te maken valt.
Wanneer is hulp verstandig?
Ziet u na een paar weken nog steeds nieuwe sporen, of weet u niet waar de muizen binnenkomen, dan is het slim om hulp in te schakelen. Dat geldt zeker bij rijtjeswoningen, oudere huizen met een open kruipruimte en woningen met een spouwmuur, waar de route vaak lastig te vinden is.
Bij wering en preventie sporen we de toegangsroutes op en dichten we ze knaagvast af. Zijn er al muizen binnen, dan pakken we eerst de aanwezige dieren aan. U vindt ons onder meer in Utrecht en Haarlem.
Veelgestelde vragen
In welke maand komen de meeste muizen naar binnen?
Dat verschilt per jaar en per plek, maar meestal begint het in september of oktober, zodra de nachten kouder worden. De trek naar binnen kan doorgaan tot diep in de winter, zeker als het plotseling gaat vriezen.
Komen muizen ook in een nieuwbouwwoning?
Ja. Ook een nieuwe woning heeft doorvoeren, ventilatieopeningen en aansluitingen waar een muis langs kan. Na de oplevering worden er bovendien vaak nog kabels of leidingen aangelegd, en daarbij ontstaan gemakkelijk nieuwe openingen.
Komen er in een strenge winter meer muizen naar binnen?
Een koude periode maakt een warme plek extra aantrekkelijk, dus muizen die nog buiten zaten, gaan dan sneller op zoek naar beschutting. Of dat bij u leidt tot overlast, hangt vooral af van de vraag of er een opening in uw woning zit.