Ratten onder de vloer merkt u meestal eerst 's avonds of 's nachts: gekrabbel, getrippel of geknaag vlak onder uw voeten, terwijl u niets ziet. Dat is precies wat het lastig maakt. De dieren zitten in een ruimte waar u zelden komt en kunnen daar ongestoord hun gang gaan. In dit artikel leest u hoe u het herkent, hoe ratten onder een vloer terechtkomen en welke stappen verstandig zijn.
Signalen van ratten onder de vloer
Omdat u de dieren niet ziet, moet u het hebben van indirecte signalen. Hoe meer van onderstaande punten kloppen, hoe groter de kans dat het om ratten gaat.
Geluid
- Krabbelen, schrapen of rennen, vooral na zonsondergang en in de vroege ochtend.
- Een knagend of raspend geluid dat telkens van dezelfde plek komt, vaak bij leidingen of een balk.
- Piepen of zacht gekwetter, soms een teken dat er jongen zijn.
Ratten klinken zwaarder dan muizen. Muizen geven een licht, snel getrippel, bij ratten hoort u eerder gebonk en geschuif. Let op: ook leidingen die uitzetten, een cv-installatie of wind in de ventilatieroosters kunnen geluid maken. Het verschil is dat dieren onregelmatig en in bewegende patronen te horen zijn.
Geur
Een scherpe, muffe urinelucht die opstijgt bij de plinten, de meterkast of rond de verwarmingsbuizen wijst vaak op knaagdieren. Een zoetige, rottende geur kan betekenen dat er een dood dier onder de vloer ligt.
Zichtbare sporen in huis
- Knaagschade aan plinten, de onderkant van deuren of rond openingen waar leidingen door de vloer komen.
- Keutels of vetvlekken bij de meterkast, achter de wasmachine of onder het aanrecht.
- Nieuwe gaatjes of beschadigde kitranden bij leidingdoorvoeren.
- Huisdieren die opvallend geïnteresseerd zijn in één plek op de vloer.
In ons artikel over ratten in huis herkennen vindt u een uitgebreider overzicht van sporen.
Hoe komen ratten onder de vloer terecht?
Onder de begane grondvloer van veel woningen zit een kruipruimte of een holle ruimte tussen de vloer en de grond. Die ruimte is donker, rustig en beschut, en daarmee geschikt als nestplek. De meest voorkomende toegangsroutes zijn:
- Een defect riool. Een gebroken, verzakte of losgeraakte afvoerleiding onder de vloer is een directe verbinding met het rioolstelsel. Bruine ratten leven daar en zwemmen en klimmen zonder moeite door leidingen.
- Ventilatieroosters in de gevel. Kapotte, verroeste of ontbrekende roosters zijn een open deur.
- Open stootvoegen en scheuren in het metselwerk vlak boven de grond.
- Openingen rond leidingen die van buiten naar binnen gaan, zoals water, gas en elektra.
- Een aanbouw of serre waarbij de aansluiting op de bestaande fundering niet goed is afgesloten.
Bij een rijtjeswoning kan de toegang ook bij de buren liggen. Kruipruimtes zijn niet altijd volledig van elkaar gescheiden, waardoor ratten zich onder meerdere woningen kunnen verplaatsen.
Wat ratten onder de vloer kunnen beschadigen
Ratten knagen voortdurend om hun tanden kort te houden. Onder de vloer richten ze daardoor schade aan die u niet direct opmerkt:
- Isolatie wordt uit elkaar getrokken en gebruikt als nestmateriaal, waardoor de vloer kouder wordt.
- Elektriciteitskabels kunnen worden aangevreten, wat een risico op kortsluiting geeft.
- Kunststof afvoerleidingen en waterleidingen kunnen beschadigd raken.
- Houten balken en vloerdelen kunnen aangeknaagd worden.
Daarnaast verspreiden ratten via urine en keutels ziekteverwekkers. Onder een houten vloer met kieren kan de geur en de vervuiling ook de woonruimte bereiken.
Wat u zelf kunt doen
Er is een aantal dingen die u zelf veilig kunt doen, zonder de ruimte in te gaan.
- Noteer wat u hoort en ruikt. Houd bij waar en wanneer u geluid hoort. Dat helpt bij het vinden van de toegangsroute.
- Controleer de buitenkant. Loop langs de gevel en kijk naar ventilatieroosters, stootvoegen en leidingdoorvoeren. Maak een foto van alles wat beschadigd of open is.
- Kijk door het kruipluik. Open het luik, schijn met een zaklamp de ruimte in en kijk naar keutels, holen in de grond, losgetrokken isolatie en nestmateriaal. Ga niet zelf naar beneden.
- Sluit openingen binnenshuis. Dicht kieren rond leidingen in de meterkast, onder het aanrecht en achter de wasmachine met staalwol en mortel of een metalen afdekplaat. Zo voorkomt u dat ratten vanaf de vloer uw woonruimte bereiken.
- Haal voedsel weg. Bewaar voorraad en dierenvoer in afgesloten bakken, zodat een rat binnen niets vindt.
Openingen buiten nog niet dichtmaken
Dicht de toegangen aan de buitenkant niet af zolang er nog ratten onder de vloer zitten. U sluit ze dan op, waarna ze een nieuwe weg zoeken, mogelijk naar binnen, of onder de vloer sterven. Eerst vaststellen of de ruimte leeg is, daarna pas definitief afsluiten.
Wat u beter niet doet
- Geen rattengif. Dat is sinds 2023 niet meer toegestaan voor particulieren. Alleen gecertificeerde professionals mogen het nog toepassen. Een rat die onder de vloer sterft, is bovendien vrijwel niet te vinden en veroorzaakt weken stankoverlast.
- Geen lijmvallen. Die veroorzaken onnodig lijden en lossen niets op aan de oorzaak.
- Niet zelf de vloer openbreken in de hoop de dieren te vinden. Daarmee maakt u vaak extra toegangen en verplaatst u het probleem.
De professionele aanpak
Bij ratten onder de vloer is het vinden van de oorzaak het belangrijkste onderdeel. Bij ratten- en muizenbestrijding werken we volgens IPM: eerst inspecteren waar de ratten vandaan komen, bijvoorbeeld door het riool en de ruimte onder de vloer te controleren, dan de toegangen aanpakken en pas daarna gericht bestrijden waar dat nodig is. Een kapotte rioolleiding wordt benoemd, zodat die hersteld kan worden.
Na de bestrijding volgt de wering en preventie: roosters, doorvoeren en voegen worden knaagvast afgesloten. Hoort u 's nachts veel activiteit of ruikt u een sterke lucht in huis, dan kunt u ook gebruikmaken van spoedhulp. De inspectie is gratis en u krijgt vooraf een vaste prijs.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of het ratten of muizen onder de vloer zijn?
Het geluid geeft een eerste aanwijzing: muizen maken licht, snel getrippel, ratten klinken zwaarder en schuivender. De keutels zijn het betrouwbaarste verschil. Rattenkeutels zijn ongeveer één tot twee centimeter lang, muizenkeutels ter grootte van een rijstkorrel. Kijk daarvoor met een zaklamp door het kruipluik.
Kan een rat vanuit de ruimte onder de vloer mijn woonkamer in komen?
Ja, als er openingen zijn. Ratten gebruiken vaak de doorvoeren van leidingen in de meterkast, onder het aanrecht of bij de cv-ketel. Ook kieren langs plinten of een slecht afgesloten kruipluik kunnen een route zijn. Sluit zulke openingen daarom binnenshuis goed af met knaagvast materiaal.
Wat doe ik als ik een rottingslucht onder de vloer ruik?
Een zoetige, rottende geur wijst meestal op een dood dier. Ga niet zelf de ruimte in en breek de vloer niet open. Laat een professional het kadaver opsporen en verwijderen, en laat tegelijk vaststellen hoe het dier onder de vloer kwam, zodat er geen nieuwe ratten volgen.